Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kültürel Aktarım Aracı Olarak Selim İleri’nin İstanbul Seni Unutmadım Adlı Eserinin İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21262265Anahtar Kelimeler:
Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, kültürel aktarım, edebi metin, AOBM, CEFR, İstanbul Seni Unutmadım, Selim İleriÖzet
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürel aktarım, öğrenenlerin hedef dili yalnızca dil bilgisi kuralları ve kelime düzeyinde değil, toplumsal, tarihsel ve kültürel bağlamı içinde anlamlandırmaları açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Selim İleri’nin İstanbul Seni Unutmadım adlı eserinde yer alan kültürel unsurları belirlemek ve bu unsurların yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde AOBM/CEFR ile CEFR Companion Volume doğrultusunda nasıl değerlendirilebileceğini incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş; durum çalışması deseniyle tasarlanmış ve veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Eserde tespit edilen kültürel ögeler; günlük yaşam, yaşam koşulları, kişiler arası ilişkiler, değerler-inanışlar-tutumlar, beden dili, sosyal adetler ve törensel davranışlar başlıkları altında sınıflandırılmıştır. Bulgular, eserin İstanbul’un tarihî ve kültürel dokusunu ev, sokak, semt, kahve, komşuluk, mehtap, yeme-içme, sanat ve edebiyat çevresi gibi çeşitli unsurlar aracılığıyla yansıttığını göstermektedir. Sonuç olarak İstanbul Seni Unutmadım adlı eserin, düzeye uygun seçme ve uyarlama yapıldığında yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürel aktarımı destekleyen; okuma, yazma, konuşma ve dinleme becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilecek nitelikli bir edebî materyal olduğu belirlenmiştir.
Referanslar
Aday, S. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür unsurları: Hayali Memduh’un Karagöz Perdesi Külliyatı örneği. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 40, 33-53. https://doi.org/10.29000/rumelide.1502173
Boylu, E., & Başar, U. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin kültürel boyutu: Türkçe kalıp sözlerin Farslara öğretimi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 43, 31-52. https://doi.org/10.17133/tubar.326752
Brown, H. D. (2007). Principles of language learning and teaching (5th ed.). Pearson Longman.
Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
Council of Europe. (2001). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. Cambridge University Press.
Council of Europe. (2020). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment: Companion volume. Council of Europe Publishing.
Council of Europe. (2021). Diller için Avrupa ortak başvuru metni: Öğrenme, öğretme ve değerlendirme: Tamamlayıcı cilt. Millî Eğitim Bakanlığı.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
Demircan, Ö. (2013). Yabancı dil öğretim yöntemleri. Der Yayınları.
Direkci, B., Şimşek, B., & Akbulut, S. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenme sürecinde kültür aktarımına yönelik öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(22), 278-293. https://doi.org/10.33692/avrasyad.702372
Genç, B., & Bada, E. (2005). Culture in language learning and teaching. The Reading Matrix, 5(1), 73-84.
Göçer, A. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi. Pegem Akademi.
İleri, S. (2010). İstanbul seni unutmadım. Everest Yayınları.
Karatay, H. (2007). Dil edinimi ve değer öğretimi sürecinde masalın önemi ve işlevi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(3), 463-477.
Kramsch, C. (1993). Context and culture in language teaching. Oxford University Press.
Kramsch, C. (2013). Culture in foreign language teaching. Iranian Journal of Language Teaching Research, 1(1), 57-78.
Lazar, G. (1993). Literature and language teaching: A guide for teachers and trainers. Cambridge University Press.
Merriam, S. B. (2018). Qualitative research: A guide to design and implementation (4th ed.). Jossey-Bass.
Moralı, G., & Göçer, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür paylaşımına yönelik öğretmen görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1115-1129. https://doi.org/10.16916/aded.609340
Mutlu, H. H., & Set, G. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan C1 seviye ders kitaplarındaki kültür unsurlarının incelenmesi (Gazi Yabancılar İçin Türkçe - İstanbul Yabancılar İçin Türkçe). Dil Dergisi, 171(1), 91-108.
Okur, A., & Keskin, F. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel ögelerin aktarımı: İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(2), 1619-1640.
Özgen, A., & Maden, A. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında kültür aktarımı konulu araştırmaların eğilimleri: Bir içerik analizi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 9(1), 107-128.
Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2014). Approaches and methods in language teaching (3rd ed.). Cambridge University Press.
Subaşı, M., & Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
Tomalin, B., & Stempleski, S. (1993). Cultural awareness. Oxford University Press.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Seçkin Yayıncılık.
Yılmaz, F., & Çetinkaya, E. (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında kültürel unsurlar: Yedi İklim Türkçe örneği. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 6(2), 121-137.
Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). SAGE Publications.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Emine Ertik
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Lisans
Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Bunları yapmakta özgürsünüz:
- Paylaş — Dergide yayımlanan eserleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz. Her türlü amaç için, ticari amaç da dahil
- Uyarla — Her türlü amaç için (ticari amaç da dahil) karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et her türlü amaç için kullanılabilir.
- Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
- Atıf - uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
- Ek sınırlamalar yoktur - Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.
