GÜNLÜK YAŞAM VE SOSYAL HAYAT BAĞLAMINDA KÜLTÜRÜN YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİM DERS KİTAPLARINDA AKTARIMI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18678590Anahtar Kelimeler:
Yabancılara Türkçe öğretimi, kültür, kültürel aktarım, ders kitapları, günlük yaşamÖzet
Dil, ait olduğu toplumun kültürel birikimini, değerlerini, söz varlığını ve yaşam biçimini yansıtan önemli bir unsurdur. Bu nedenle yabancı dil öğretiminde dilsel yapılar ile kültürel ögelerin birlikte ele alınarak yabancı dil öğrenen bireylere aktarılması büyük önem taşımaktadır. Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitapları, hedef kültürün sunulmasında temel öğretim materyalleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Adım Adım Türkçe 6, Gazi Üniversitesi Yabancılar İçin Türkçe C1 ve Yedi İklim Türkçe C1 ders kitaplarındaki kültürel unsurların günlük yaşam ve sosyal hayat bağlamında ne ölçüde aktarıldığını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda doküman incelemesi ile ders kitaplarında yer alan yazılı metinler analiz edilmiştir. Günlük yaşamla ilişkili olarak kültürel ögeler, kişiler arası iletişim, yemek kültürü, ekonomik hayat, şehir ve mekân kültürü, önemli şahsiyetler, kültür-sanat-edebiyat ve spor, kutlamalar ve festivaller, din ve ahlak ile halk kültürü ve günlük yaşam pratikleri olmak üzere belirlenen ana ve alt kategoriler doğrultusunda sınıflandırılmıştır. Araştırma sonucunda, incelenen ders kitaplarında kültürel ögelerin farklı alanlarda yoğunlaştığı ve bazı kültürel kategorilerin diğerlerine kıyasla daha yoğun biçimde temsil edildiği tespit edilmiştir. Özellikle günlük yaşam ve sosyal hayata ilişkin kültürel unsurların bazı kitaplarda sınırlı düzeyde ele alındığı görülmüştür. Elde edilen bu bulgular, yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının kültürel içerik bakımından dengeli biçimde düzenlenmesinin önemini ortaya koymaktadır.
Referanslar
CEFR 2021 https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_01/04144518_cefr_tr.pdf
Ergin, M. (1999). Türk dil bilgisi. İstanbul: Bayrak
Ertuğrul, M. (2015). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde kullanılan kitaplarda kültür aktarımı . Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Göçer, A. (2012). Dil–Kültür İlişkisi ve Etkileşimi Üzerine. Türk Dili, (729), 53.
Gökalp, Z. (2001). Türkçülüğün esasları. İstanbul: İnkılap
Gökmen, M. E. (2009). Yabancı dil öğretiminde kültürlerarası iletişimsel edinç. Dil Dergisi, 145, 69–78.
İleri, A. ve Göçen, G. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarındaki kültürel unsurlar: yeni İstanbul örneği. Bezgek yabancılara Türkçe öğretimi dergisi, 3(2), 76-106. http://dx.doi.org/10.56987/bezgek.1462715
Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (15), 170–189.
Okur, A., & Keskin, F. (2013). Yabancılara türkçe öğretiminde kültürel ögelerin aktarımı: istanbul yabancılar için türkçe öğretim seti örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 6 (2), 1619-1640.
Risager, K. (2007). Language and Culture Pedagogy. Multilingual Matters.
Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
Sapir, E. (1921). Language: An Introduction to the Study of Speech. Harcourt, Brace.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Sevda Küçük, Assit. Prof. Dr. Elif Derya Özdemir

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Lisans
Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Bunları yapmakta özgürsünüz:
- Paylaş — Dergide yayımlanan eserleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz. Her türlü amaç için, ticari amaç da dahil
- Uyarla — Her türlü amaç için (ticari amaç da dahil) karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et her türlü amaç için kullanılabilir.
- Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
- Atıf - uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
- Ek sınırlamalar yoktur - Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.

