Yapay Zekâ Tabanlı Dijital Materyallerin Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimine Entegrasyonu: Pedagojik Perspektifler
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15996190Anahtar Kelimeler:
Yapay zekâ , Türkçe öğretimi , materyal geliştirme , dijital araçlar , pedagojik yaklaşımlar , nitel araştırmaÖzet
Yapay zekâ teknolojilerinde son yıllarda yaşanan gelişmeler, hayatın birçok alanında olduğu gibi eğitimde de önemli dönüşümleri beraberinde getirmiştir. Geleneksel materyallerin, öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalması, yapay zekâ destekli dijital araçların potansiyelinin eğitim süreçlerine katılımını gerekli kılmıştır. Yapay zekânın eğitimde yaygınlaşmasıyla birlikte, yabancılara Türkçe öğretiminde dijital materyallerin geliştirilmesi ve pedagojik entegrasyonu da kritik bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu çerçevede hem güncel teknolojik uygulamalar hem de çağdaş pedagojik yaklaşımlar ışığında etkili ve sürdürülebilir öğretim materyallerinin nasıl geliştirilebileceğini araştırmak gerekir. Bununla birlikte, yapay zekâ destekli materyallerin etkinliği ve kullanım süreçleri hem dil edinimi hem de kültürel bağlamın öğretimi açısından ne gibi soruları beraberinde getireceğini de ortaya koymak gerekir. Bu düşünceden yola çıkılarak yapılan bu araştırmanın temel amacı, yapay zekâ teknolojilerinin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde materyal geliştirme sürecine nasıl entegre edilebileceğini ve bu teknolojilerin pedagojik etkinliğini değerlendirmektir. Nitel araştırma deseni kapsamında durum çalışması yöntemiyle yürütülen araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşmeler, doküman analizi ve sınıf içi gözlemler yoluyla veriler toplanmıştır. Deneysel uygulama ve nitel veri analizleri sonucunda, AI teknolojilerinin Türkçe öğretiminde hem önemli avantajlar sunduğu hem de bazı kritik sınırlılıkları olduğu ortaya çıkmıştır. Toplanan veriler, yapay zekâ destekli materyallerin (özellikle NLP ve uyarlanabilir öğrenme sistemleri) öğrencilerin dil edinim sürecini kişiselleştirmede ve motivasyonu artırmada etkili olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle dil bilgisi ve yazma becerilerinin gelişiminde anlamlı bir katkı sağladığı görülmüştür. Yapay zekâ destekli materyaller, özellikle öğretmenlerin iş yükünü hafifletme ve öğrencilere kişiselleştirilmiş içerik sunma konusunda önemli avantajlar sağlamıştır. Bununla birlikte, pedagojik tasarımda kültürel uygunluk ve teknik altyapı sınırlılıkları önemli engeller olarak belirlenmiş, dil öğretmenleri ile yazılımcılar arasında iş birliğinin gerekliliği anlaşılmıştır. Kültürel duyarlılığı yüksek, çevrim dışı çalışabilen ve duygusal zekâ bileşenlerine sahip yapay zekâ destekli dijital materyallerin geliştirilmesi gerekmektedir. Elde edilen bulgular, yapay zekâ teknolojilerinin dil öğretiminde ancak insan merkezli bir yaklaşımla bütünleştirildiğinde başarılı olabileceğini göstermektedir. Teknolojik gelişmelerin hızla ilerlediği günümüzde, yapay zekânın dil eğitimindeki rolünü yeniden tanımlamak ve insan-yapay zekâ iş birliğini optimize etmek gelecekteki çalışmaların odak noktası olmalıdır.
Referanslar
Aktay, S. (2022). The usability of images generated by artificial intelligence (AI) in education. International Technology and Education Journal, 6(2), 51-62.
Bayyurt, Y. (2022). Teaching Turkish as an international language. Routledge.
Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). Guilford Press. https://www.perlego.com/book/4409869/confirmatory-factor-analysis-for-applied-research-pdf
Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage.
Crystal, D. (2008). A dictionary of linguistics and phonetics (6th ed.). Wiley-Blackwell.
Demir, S., & Yılmaz, E. (2022). AI in language education: Challenges and opportunities. Journal of Educational Technology, 15(3), 45-62.
Esen, B. (2023). Ses Tanıma Teknolojilerinin Dil Eğitiminde Kullanımı. Yapay Zekâ ve Dilbilim Araştırmaları, 5(1), 77-92.
Göçer, A. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Uluslararası Türkçe Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 3(1), 12-28.
Göksel, A., & Kerslake, C. (2005). Turkish: A comprehensive grammar. Routledge.
Hengirmen, M. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Engin Yayınevi.
Howatt, A. P. R. (2004). A history of English language teaching (2nd ed.). Oxford University Press. https://de.scribd.com/document/773738383/A-history-of-English-Language-Teaching
Hwang, G. J., Xie, H., Wah, B. W., & Gašević, D. (2021). Artificial intelligence in education: Current status and future prospects. Computers & Education, 172, 104280. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2021.104280
Kaleli, A., & Özdemir, C. (2025). Yapay Zekâ Destekli Dil Öğretiminde Yeni Bir Yaklaşım: Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Yapay Zekâ Uygulamaları. IJSSAR, 2(3), 77-91. https://www.researchgate.net/publication/389782227
Kılıçkaya, F. (2022). Digital tools in language teaching: Current trends and future directions. *Computer-Assisted Language Learning, 35(2), 145-162. https://doi.org/10.1080/09588221.2021.2011321
Kukulska-Hulme, A. (2019). Mobile language learning innovation inspired by migrants. Journal of Learning for Development, 6(2), 116-129.
Levi, S. V. (2005). Phonetic difficulties in Turkish pronunciation for English and Arabic speakers. Journal of Phonetics, 33(2), 189-211. https://doi.org/10.1016/j.wocn.2004.10.003
Özdemir, C., Özdemir, E. D., Choban, U. ve Uysal, S. (2019). Determination of Problems in the Basic Language Skills of University Students learning Turkish in Kazakhstan. The European Educational Researcher, 2(1), 17-33. Doi: 10.31757/euer.212
Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2014). Approaches and methods in language teaching (3rd ed.). Cambridge University Press.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
Tomlinson, B. (2018). Materials development in language teaching (2nd ed.). Cambridge University Press.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Esin Türkeri, Cemal Özdemir
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Lisans
Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Bunları yapmakta özgürsünüz:
- Paylaş — Dergide yayımlanan eserleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz. Her türlü amaç için, ticari amaç da dahil
- Uyarla — Her türlü amaç için (ticari amaç da dahil) karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et her türlü amaç için kullanılabilir.
- Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
- Atıf - uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
- Ek sınırlamalar yoktur - Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.
